Głupie elity i mądry lud

W nawiązaniu do tekstów "Szlachetnego ludu już nie ma" Bartosza Kuźniara w Gazecie Wyborczej oraz wielu innych tekstów z podobną tezą, że "mamy głupi lud który nie słucha mądrej elity", chcę przedstawić swoją tezę, która jest dokładnie odwrotna- to elity mamy "głupie" a lud stosunkowo mądry, stosunkowo bo głupota elit w dużym stopniu udziela się ludowi, głównie poprzez media.

Przede wszystkim jednak należy zdefiniować pojęcie mądrości. Nie ma ona nic albo ma niewiele wspólnego z inteligencją czy nawet wiedzą z poszczególnych dziedzin. Można być nawet profesorem filozofii, a jednocześnie być głupcem. Co więc się liczy? Przede wszystkim zdolność krytycznego, nie narzuconego przez innych- środowisko, "autorytety" itp myślenia. Oraz dystans do własnej wiedzy, zgodnie z sokratesowską maksymą "wiem, że nic nie wiem". I właśnie te cechy częściej spotyka się wśród ludu, a rzadziej wśród elit. Mówię tu ciągle o Polsce, gdzie w elitach myślenie podobne do innych ma większe znaczenie, niż niezależność, która często powoduje wykluczenie ze środowiska czyli z elity. Myślę że każdy z nas potrafiłby wskazać w życiu publicznym niejedną bardzo inteligentną, wykształconą osobę, która jednocześnie jest głupcem.

Dyskusja ta wiąże się z obecnym stanem polskiej demokracji. Elita narzeka, że "ciemny lud" popiera działania PiS naruszające demokratyczny ład. Tymczasem te same elity, jak słusznie wskazuje choćby Małgorzata Anna Maciejewska, w dużym stopniu się do tego przyczyniły. Dla mnie najlepszym przykładem jest film "Układ zamknięty"- który tendencyjnie, jednostronnie ukazywał Polskę jako kraj rządzony przez "układy", sięgające korzeniami PRLu i jej służb, obejmujące przede wszystkim wymiar sprawiedliwości. I co w krótkiej recenzji o filmie pisała Gazeta Wyborcza? "To Polska z bliska". No to co się dziwić, że PiS ma poparcie społeczne, także przecież wśród "wykształconych, z dużych miast", dla "rozwalania starych układów" i "dekomunizacji" wymiaru sprawiedliwości?

Albo paniczny strach i wrogość wobec uchodźców- dziś TVN straszy faszyzmem i ksenofobią, a jednocześnie ta sama stacja skrupulatnie, wielokrotnie relacjonowała proces napastników z Riminii tylko dlatego, że byli uchodźcami... Z kolei w reportażu z Calais na tej antenie swobodnie padało określanie uchodźców jako "dziczy". I dziwić się, że także "wykształceni, z dużych miast" nie wyobrażają sobie przyjęcia nawet jednego uchodźcy do Polski a PiS na anty-uchodźczej retoryce zyskuje duże poparcie?

Sięgając dalszej historii, to przecież Gazeta Wyborcza ukuła hasło "lewicy wolno mniej". Najlepsze rządy jakie Polska miała po 89 roku to były rządy SLD-PSL w latach 93-97. Ale trzeba było zwalczać polską socjaldemokrację, bo to nie tylko postkomuniści- ale przede wszystkim nie byli fanami Leszka Balcerowicza i neoliberalizmu. Po ciosie, jakim była dęta "Afera Rywina" (wtedy to Gazeta Wyborcza lansowała Zbigniewa Ziobrę i Jana Rokitę jako "gwiazdy komisji śledczej") SLD podkuliło ogon i stało się posłuszną wobec Wyborczej partią neoliberalną. Co oczywiście nie przełożyło się na wzrost poparcia społecznego, a wręcz przeciwnie. Cóż, socjalny elektorat po latach przejął PiS... Polska elita nie chciała "postkomunistycznej" socjaldemokracji- to mają narodowych socjałów...

Nie mając najlepszej opinii o polskiej elicie, wierzę jednocześnie w polski lud. Bo koniec końców "ludzie swoją mądrość mają". I jak wielokrotnie w historii bywało, to właśnie ta ludowa mądrość ratowała naród i kraj z niejednej opresji. I dlatego dobrze, że mamy demokrację... A jeśli kiedykolwiek zostanie ograniczona- to właśnie lud się o nią upomni, choćby na ulicach- tak jak miało to miejsce w przeszłości.